debuginfo

culture: nl-NL
Uit de dictionary Uw zoekterm
Menu

Zorgvernieuwingsprojecten 2014

Inhoud van deze pagina

Adelante loopt

Adelante heeft veel ervaring met het behandelen van loopproblemen bij diverse diagnosegroepen. Mobiliteitsbeperkingen hebben een aanzienlijke invloed op de kwaliteit van het leven. Mensen met ernstige beperkingen in mobiliteit boeten in op hun welbevinden en sociale contacten. Ze zijn drie keer zo vaak minder gelukkig en tevreden met het leven dan personen zonder beweegproblemen. Binnen Adelante bestaat een grote variatie, zowel tussen de verschillende diagnosegebonden teams als binnen deze teams, in het gebruik van meetinstrumenten, hulpvraag analyse, effectbepaling en rapportage. Tevens wordt onvoldoende gebruik gemaakt van gangbeeldanalyse. Deze analyse helpt bij de indicatiestelling, training en de evaluatie van de ingezette behandeling en is zodoende van uitgesproken waarde bij het ontwikkelen en implementeren van een systematiek rondom cliëntgecentreerde hulpvragenanalyse en een hulpvragenspreekuur. Om deze variatie te minimaliseren is dit zorgvernieuwingsproject opgezet. Dit project heeft een tweeledig doel:

  1. het verbeteren en uniformeren van het interne proces, cq de hulpvraaganalyse, binnen Adelante inzake loopproblematiek, onafhankelijk van de diagnose. Hierbij wordt door alle betrokken behandelaren op eenduidige wijze een enkelvoudig gangprobleem geanalyseerd en worden, waar nodig door een aantal experts, tevens medewerkers Adelante, complexere analyses met aanbevelingen gedaan. Het primaire proces wordt daarbij ondersteund.
  2. Het opzetten van een spreekuur voor mensen met loopproblemen als onderdeel van een hulpvragenpoli waarbij patiënten verwezen kunnen worden uit de 1e, 2e of 3e lijn. Doelgroep van dit spreekuur zijn alle patiënten die problemen ervaren m.b.t. het lopen, onafhankelijk van de onderliggende diagnose.

Binnen de poli wordt het stepped care principe doorgevoerd: daar waar nodig wordt een duidelijk omschreven vervolgtraject voorgesteld (in vorm van training, interventie, hulpmiddelenvoorziening of een combinatie hiervan), en daar waar mogelijk blijft het bij een (eenmalig) advies. Bijkomend effect is het optimaliseren van de samenwerking tussen het bewegingslaboratorium en behandelteams van Adelante Volwassenenrevalidatie. Dit moet leiden tot een optimale inzet van instrumentele gangbeeldanalyse binnen het diagnostisch en therapeutisch traject. Secundaire doelstellingen van zijn:

  • afstemming tussen Adelante en UM / MUMC over protocollen en verwijsmogelijkheden bij zeer complexe vraagstellingen (daar waar het te verwezenlijken lab binnen adelante niet aan kan voldoen, bv EMG metingen).
  • een aanzet maken tot samenwerking met orthopedisch chirurgen Atrium, alwaar chirurgische nabehandeling kan plaatsvinden -
  • efficiënter samenwerken binnen de zorgketen van ouderen (huisartsen en fysiotherapeuten Oostelijk Zuid Limburg, SGL etc.)
  • samenwerking tussen verschillende locaties van Adelante, op gebied van lopen (Adelante kinderen, Atrium mc, MUMC+)

Medio augustus 2013 is de conceptwerkwijze opgesteld (uniformeren van het interne proces, cq de hulpvraaganalyse) en ter goedkeuring voorgelegd aan de vakgroep fysiotherapie. Het beoogde ganganalyse systeem CMAX is eind juni/begin juli binnen Adelante getest op bruikbaarheid. Uit deze test blijkt het systeem nog teveel technische problemen te bevatten, waardoor besloten is om het systeem nog niet definitief aan te schaffen. De leverancier van CMAX heeft aangegeven dat dit snel (dit najaar) verholpen zal worden. Toch is nu gestart met zoektocht naar een ander ganganalyse systeem, indien blijkt dat CMAX de storingen niet kan verhelpen. Dit betekent echter wel dat de opzet van een spreekuur voor mensen met loopproblemen als onderdeel van een hulpvragenpoli is vertraagd. De verwachting is dat deze achterstand grotendeels ingelopen zodra gangbeeldanalyse mogelijk is.

Bewegen in de revalidatie met behulp van technologie

Binnen Adelante wordt een zeer breed en gevarieerd palet aan therapieën gericht op bewegen aangeboden. Tijdens de therapie-uren volgen revalidanten een op maat toegespitst en intensief programma. Door therapeuten en ander zorgprofessionals worden revalidanten en hun systeem (zoals partner, kinderen, andere mantelzorgers) gestimuleerd om op verschillende manieren zelfstandig te bewegen, ook buiten therapietijd om. Hierdoor kan het effect van therapie vergroot worden. Verder is het belangrijk dat revalidanten realiseren dat bewegen iets is, dat niet alleen bij de geplande therapie moet plaatsvinden. Immers blijkt uit onderzoek dat veel revalidanten na afloop van de revalidatie veel te weinig bewegen en daardoor terugvallen (1). Stimuleren van bewegen buiten therapietijd om, op een manier die past bij de revalidant, is daarom belangrijk.

Revalidanten van afdeling hersenletsel zijn vaak moeilijker te instrueren om zelfstandig te bewegen. Dit zijn veelal revalidanten met beroerte, na traumatisch hersenletsel of andere aandoeningen van het centraal zenuwstelsel. Dit heeft voornamelijk met cognitieve klachten te maken die bij deze doelgroep vaak voorkomen. Zo worden instructies vaker vergeten (bv bij revalidanten met geheugenstoornis) en blijven stimulatie en feedback (bv bij revalidanten met verminderd initiatief) nodig om beweegactiviteiten uit te voeren. Verder wordt het belang van bewegen (en in beweging blijven) en de gezondheidsvoordelen hiervan vaak niet goed begrepen.

Juist voor deze doelgroep zou het aanbieden van beweegactiviteit buiten therapietijd om belangrijk zijn.Voor een groot aantal revalidanten van team hersenletsel is het namelijk vanwege de ernst of omvang van het letsel en de gevolgen hiervan niet mogelijk om de eerste weekenden van de revalidatieperiode thuis door te brengen. Verder zijn revalidanten van team hersenletsel gemiddeld veel langer klinisch opgenomen dan revalidanten van andere behandelteams.

Omdat therapiezalen en apparatuur in avonden en de weekenden niet toegankelijk zijn, brengen revalidanten van afdeling hersenletsel veel tijd door op de verpleegafdeling waar onvoldoende mogelijkheden zijn om op een zinvolle en uitdagende manier actief te zijn. Er zal dus gezocht moeten worden naar mogelijkheden die revalidanten stimuleren om te bewegen op de verpleegafdelingen, zonder beroep te doen op inzet van therapeuten. In het strategisch beleidsplan van Adelante 2012-2016 wordt medische technologie algemeen beschreven als een kans voor de revalidatiegeneeskunde. Verder wordt in de kaderbrief 2014 beschreven dat het streven is door gebruik te maken van technologische vernieuwingen de efficiency van de inzet van behandelaren toe te laten nemen. Dit project sluit goed bij deze ambities aan. Op dit moment wordt er binnen Adelante nog relatief weinig technologie ondersteunde therapie aangeboden.

De hoofddoelstelling van dit project is dat eind 2014 het beweegaanbod voor revalidanten op verpleegafdeling 5 vergroot is door de inzet van interactieve projecties en wordt beweging buiten therapietijd om gestimuleerd.

Revalidanten van team hersenletsel zullen meer (impliciet) gestimuleerd worden om op een leuke manier te bewegen buiten therapietijd om. Hierdoor zal bewegen breder worden neergezet en minder gerelateerd zijn aan de geplande therapieën.

Handorthese bij dwarsleasie

Er is een toenemend aantal mensen met een incomplete dwarslaesie. Bij deze mensen speelt training van arm en hand een grote rol in de revalidatie omdat de mate van arm handfunctie voor een groot deel het uiteindelijke niveau van het dagelijks functioneren bepaalt. Tijdens de revalidatie wordt de training op arm hand vaardigheid (AHV) begeleid door een ergo- of fysiotherapeut. Dit is een arbeidsintensieve taak en het verschil in aangeboden oefensituaties is groot. Ook is de patiënt afhankelijk van een therapeut met als gevolg dat hij buiten therapiesituaties niet de mogelijkheid heeft om zelf te oefenen.

Technologische innovaties (bijv. Haptic Master) maken het trainen en stimuleren van de hand nog niet mogelijk. De toepassing van eenvoudige technieken zoals de SAEBOFLEX® dynamische hand orthese die patiënten in staat stelt zelfstandig en intensief te oefenen, is een veelbelovende ontwikkeling. De SAEBOFLEX® lijkt een applicatie die de hand functioneel kan inzetten met slechts beperkte assistentie van een ergo- of fysiotherapeut. Door het toepassen van SAEBOFLEX® in combinatie met een trainingsprogramma, kan de arm en hand in een vroeg stadium worden gerevalideerd. Omdat de orthese daadwerkelijk de inzet van de verminderd functionerende hand kan ondersteunen, krijgen revalidanten met incomplete cervicale dwarslaesies de kans te profiteren van intensieve taakgerichte training.

Op de CVA afdeling binnen Adelante is een pilot geweest met de dynamische SAEBOFLEX®. De resultaten waren positief voor toename van kracht, snelheid en greepmogelijkheden bij chronische CVA patiënten en subacute CVA patiënten. Deze bevindingen zijn in overeenstemming met een aantal pilotstudies in de VS en Duitsland. Op gebied van het gebruik van de SAEBOFLEX® bij mensen met dwarslaesie is nog geen onderzoek gedaan. Vandaar dit zorgvernieuwingsproject met als doel het optimaliseren van AHV training door het integreren van de SAEBOFLEX® binnen bestaande arm en handprogramma. Mensen met een cervicale dwarslaesie worden getraind om vervolgens meer mogelijkheden in hun ADL te hebben. Daarnaast kan deze therapie de samenwerking en expertise tussen therapeuten van CVA, dwarslaesie en evt ATO op gebied van AHV verbeteren.

Alle voorbereidingen om het behandelprotocol “Saeboflex bij dwarslaesie” uit te voeren, waren in maart 2013 afgerond (o.a. behandelprotocol, therapieboekjes, informatie- en toestemmingsbrief, collega Monique Wijnen geschoold). Inmiddels is de eerste patiënt afgerond (juni 2013) en de tweede patiënt in behandeling. De verwachting is dat vóór het einde van het jaar de 3e patiënt wordt geïncludeerd. Daarmee wordt de projectdoelstelling voor 2013 gehaald. Het project zal 2 jaar lopen. Het tweede jaar wordt nog één patiënt behandeld en de data van – in totaal 4 patiënten – geanalyseerd. Tevens wordt gekeken of het behandelprotocol bijgesteld moet worden.

Mini Bimt

Bij kinderen met een Cerebrale Parese (CP) zijn de motor cortex en de corticospinale banen vaak aangedaan met een afwijkende organisatie van het motorisch systeem tot gevolg. De arm hand vaardigheid (AHV) van kinderen met CP is echter trainbaar. Studies waarin intensieve vormen van therapie vergeleken zijn met ‘therapy as usual’ laten veelbelovende resultaten zien. Onder intensieve interventies vallen zowel intensieve bimanuele therapie (BIMT) als ConstrainedInducedMovementTherapy (CIMT). BIMT heeft als doel een continue inzet van beide armen tijdens bimanuele betekenisvolle activiteiten en CIMT heeft als doel het verbeteren van de inzet en kwaliteit van de meest aangedane hand arm om daarmee een verbetering van arm en handvaardigheid in het algemeen te geven.

Evaluatie Mini Bimt behandelprogramma
Het doel van de huidige zorgvernieuwingsaanvraag is:

  1. het mini-BIMT behandelprogramma op haalbaarheid en (praktische) werkzaamheid toetsen en
  2. het verzamelen van gegevens over effectiviteit (pilotdata) met het oog op toekomstige subsidieaanvragen

In een eerste inventarisatie onder ouders (n=24; april 2013), zijn ouders positief over de mogelijkheid van thuisbehandeling. Inmiddels zijn ook de focus groep bijeenkomsten met therapeuten uit de eerste lijn en ouders afgerond. Met beide groepen hebben we een heel waardevolle discussie kunnen voeren over hun ideeën, motieven, belangen en denkwijze over een thuisbehandelprogramma. Alle therapeuten uit de eerste lijn als ook de ouders hebben na afloop van de focusgroepen aangegeven mee te willen werken aan de evaluatie van het mini-BIMT programma.

De opzet van deze pilot is er op gericht dat een eerstelijns-therapeut als ook de ouders van een kind geschoold en gecoacht worden in het geven van mini-BIMT in de thuissituatie, door een professional van Adelante. Het kind doorloopt samen met zijn of haar ouders en de eerstelijns-therapeut het mini-BIMT behandelprogramma waarbij de nadruk ligt op de procesevaluatie en de evaluatie van een eventuele vooruitgang in tweehandig functioneren van het kind. Om het tweehandig functioneren bij deze jonge kinderen te kunnen evalueren zijn 2 ergotherapeuten van het handenteam geschoold in het afnemen van de mini-AHA.

PsyMate

De doelstelling van het voorgestelde zorgvernieuwingsproject is om met behulp van een nieuwe en innovatieve meetmethode  (experience sampling, ESM) de context-gebonden relaties tussen stoornissen, klachten en dagelijks functioneren bij patiënten met hersenletsel in kaart te brengen op een wijze die niet mogelijk is met behulp van vragenlijsten of het klinisch (hetero)anamnestisch interview. Hiervoor zal gebruik worden gemaakt van de PsyMate die is ontwikkeld aan de universiteit van Maastricht. In dit project staan twee vragen centraal:

  1. Gebruikersvriendelijkheid van de PsyMate bij patiënten met hersenletsel. De gebruikersvriendelijkheid is goed gebleken bij kwetsbare psychiatrische patiëntengroepen. De verwachting is dat de gebruikersvriendelijkheid ook goed zal zijn in de groep patiënten met hersenletsel. In dit project zal dit zorgvuldig worden geëvalueerd.
  2. Klinische bruikbaarheid bij patiënten met hersenletsel. De met behulp van de PsyMate gesignaleerde temporele relaties tussen cognitieve klachten, emotionele en gedragsmatige problemen en de context, worden door de hulpverlener/psycholoog omgezet in bruikbare en op de patiënt en zijn of haar omgeving toegesneden ‘leefadviezen’. Deze leefadviezen zijn kwalitatief beter en meer ‘tailormade’ dan nu bereikt kan worden aan de hand van de standaard klinische meetmethoden (i.c. anamnestisch en heteroanamnestisch interview door psycholoog en revalidatiearts, standaard klinische vragenlijsten).

De PsyMate zal bij 30 ambulante patiënten met hersenletsel worden afgenomen. Deze patiënten zijn op moment van deelname in revalidatiedagbehandeling bij BT 3 (hersenletsel, vooral CVA en hersentrauma). Patiënten zelf en/of familie rapporteren veel gedrags- en emotionele problemen in de thuissituatie waarvoor met graag advies en begeleiding wil. De patiënten zullen op vrijwillige basis participeren, omdat deze wijze van gegevensverzameling geen standaard onderdeel is van de diagnostiek binnen Adelante. De patiënten zullen elk gedurende tweemaal vijf opeenvolgende dagende PsyMate invullen. Daarnaast vullen de patiënten (en een naaste) klinische vragenlijsten in naar cognitie, emotie en gedrag, zoals die thans worden gebruikt in de diagnostiek. De informatie uit deze standaardlijsten, alsmede de informatie uit de klinische interviews wordt vergeleken met de informatie die met behulp van de PsyMate wordt verkregen.

Totale duur van het project is 18 maanden. Na afronding van het zorgvernieuwingsproject zal de PsyMate structureel worden opgenomen als ondersteunende techniek bij de behandeling van cognitieve, emotionele en gedragsmatige problemen bij patiënten in de postacute en chronische fase na hersenletsel.

Revalidatie bij dunne vezel neuropathie

Dit zorgvernieuwingsproject heeft tot doel om uit te zoeken of zowel de aan de SFN patiënten aangepaste Graded Exposure en Graded Exposure plus Mindfulness behandeling effectief is bij SFN waarbij de gecombineerde behandeling op basis van de ervaring bij KANS vooral op de lange termijn (6 maanden na start behandeling) betere resultaten oplevert. Binnen dit project wordt een eerste aanzet gedaan om inzicht te krijgen of er persoons- en ziektekenmerken bestaan die kunnen helpen bij het selecteren van de beste behandelvorm (Wat werkt voor wie?) en hoe de behandeling nu eigenlijk werkt (welk onderdeel bleek voor de patiënt de doorbraak in verandering te geven?). Deze kennis kan dan worden gebruikt om de interventies verder te verbeteren. Hierbij dient uitdrukkelijk te worden aangetekend dat de verkregen data slechts indicatief zullen zijn en dat om deze vraag te adequaat te kunnen beantwoorden, wetenschappelijk onderzoek in de vorm van een RCT met veel grotere aantallen patiënten noodzakelijk is.

SportMee

Recreatief en competitief sporten is niet vanzelfsprekend voor kinderen met een lichamelijke beperking en/of gedragsproblemen. Deze kinderen ervaren dat de sportschool of vereniging om de hoek onvoldoende mogelijkheden heeft zowel qua faciliteiten als begeleiding. Tevens voelen deze kinderen zich vaak bekeken en niet geaccepteerd tussen niet beperkte mensen. Inmiddels bestaan er op kleine schaal een aantal organisaties zoals Club Extra en Fitkids om aangepast te fitnessen of te gymmen. Dit is echter veel te weinig afgezet tegen de behoefte om participatie aan sport te vergroten voor deze kinderen met beperkingen in Limburg. Bovendien bieden deze organisaties geen mogelijkheid voor sporters, ouders, professionals en trainers om elkaar te ontmoeten, inspireren, ondersteunen, motiveren en begeleiden. Op deze behoefte aan ontmoeting wil Adelante inspelen met het project SportMee. De belangrijkste doelstelling is dat de kinderen en jongeren met een beperking kunnen sporten, bij voorkeur in een sportvereniging in de eigen omgeving, door voorwaarden te creëren in de eigen sportomgeving.

In dit project wordt toegewerkt naar a. een draaiboek voor SportMee dat binnen en buiten Adelante vormgegeven kan worden. b. implementatie en toetsing van dit SportMee draaiboek binnen de regio Heuvelland, Maastricht, Parkstad. Dit zal 2 jaar in beslag nemen. Vervolgens kan het draaiboek gemakkelijk uitgerold worden zowel op provinciaal als nationaal niveau.

Het project is een aantal maanden (3 in totaal, april) later van start gegaan dan gepland. Er is een projectteam en een heldere projectorganisatie ingericht. Het projectplan dat de basis gaat bieden voor verdere opzet en implementatie van SportMee is ontwikkeld en goedgekeurd. Daarnaast zijn de volgende resultaten behaald: oprichting SportMee team (blauwdruk taken en werkwijze), scholing vastgesteld van dit team, contacten met verenigingen, gemeenten en organisatie (waaronder Sportgezondheidscentrum Hoensbroek). Dit jaar wordt nog een pilot gedraaid om de werkwijze van het Sportteam op kleine schaal te testen (Heuvelland, Maastricht en Parkstad). Project ligt op schema ondanks langzame start.

Transitie bij jongeren

Jongeren worden begeleid in het transitieproces naar volwassenheid op alle domeinen (wonen, opleiding, werken, vrije tijd, zelfzorg, et cetera); voor iedere jongere wordt (ook in het kader van EKEP) een duidelijk Transitieplan opgesteld. Daartoe moeten hulpmiddelen ontwikkeld worden en bestaande hulpmiddelen van elders dienen waar nodig geïmplementeerd worden. Transitie voor jongeren (van Adelante) dient een helder en praktisch product- en procesbeschrijving op te leveren. Afstemming binnen de domeinen om specifieke doelen en vraagstellingen per jongere dient gerealiseerd te worden. Daartoe is het nodig de verbinding te leggen tussen de betrokken personen en organisatieonderdelen van Adelante, die betrokken zijn bij transitie. Deze verbindingen moeten meerwaarde kunnen opleveren (“het geheel is meer dan de som der delen”). Hierbij zal concreet ook worden nagestreefd om op termijn de organisatie onderdelen OOK (Organisatie Onderdeel Kinderen) en OOV (Organisatie Onderdeel Volwassenen) te laten samenwerken rondom jongeren tussen de 17 en 23 jaar. Er licht een duidelijke behoefte binnen zowel OOK als verwijzer, maar ook binnen OOV als ontvanger (politeam) dit gedegen en in samenspraak op te zetten.